maandag 3 juni 2024

Kitty Verrips-Roukens (1982): Over heren en boeren. Een Sallands landgoed 1800-1977.


De schrijfster heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van een landgoed in Salland in de provincie Overijssel. Zij noemt het landgoed 'Eeckeren', maar degene die even op internet zoekt komt al gauw de naam van het landgoed tegen: Vilsteren gelegen tussen Dalfsen en Ommen, behorend tot de gemeente Ommen. Het landgoed bestaat uit ruim 1000 hectaren en omvat ook het gelijknamige dorp Vilsteren.
Haar boek is een z.g. historisch antropologische studie en beschrijft het landgoed, haar bewoners en hun onderlinge verhoudingen vanaf 1800 tot 1977. In drie delen "ingegeven door veranderingen in de wijze waarop het landgoed werd beheerd". 
Deel Een: 1800-1880
Deel Twee: 1880-1940
Deel Drie: 1945-1977

Ieder deel bestaat uit vier hoofdstukken, waarin voor iedere periode telkens dezelfde thema's behandeld worden. Deze thema's zijn: 
1. de ontwikkeling van het beheer van het bezit en de levensloop van de grootgrondbezitters;
2. de landbouw en het werk op de boerenbedrijven;
3. de ontwikkeling van de verhouding tussen pachters en eigenaren;
4. de ontwikkeling van de dorpsgemeenschap.

Aan Deel Twee is toegevoegd de periode van de bezetting waarin in 1941 het z.g. Pachtbesluit werd ingevoerd door de bezetter. Aan Deel Drie is toegevoegd een Samenvatting en besluit.

Bijzonder van het landgoed en dorp is dat het een Rooms-Katholieke gemeenschap is in een Protestantse omgeving. Er is een R.K. parochie gevestigd die in 1977 meer dan 800 parochianen telde.



    Dorp Vilsteren


    Landgoedhuis Vilsteren