"Hoe God verdween uit Jorwerd is de inmiddels klassieke biografie van een dorp tijdens de stille revolutie tussen 1945 en 1995. Hij vertelt het verhaal van de boeren en het geld, van de kleine winkeliers en de oprukkende stad, van de kerktoren die instortte en de import die niet meer groette, van de natuur die terugkeerde en tegelijk verdween". 

Gerarda Mak (2005): Alleen met velen. Het verhaal van mijn moeder.

Mijn vrouw An en ik komen beiden uit een groot gezin, respectievelijk uit een gezin met tien en negen kinderen. Dat ging zo in veel gezinnen na de oorlog in het overwegend katholieke zuiden van ons land. De kerk was daar niet tegen. 

De schrijfster Gerarda Mak komt uit een gezin van elf kinderen. Een 'goed' katholiek gezin in Nood-Holland. De geschiedenis van een groot gezin vraagt veel bladzijden, bijna vierhonderd. Omdat het verhaal over moeder gaat, is ook de geschiedenis van het thuisgezin van moeder Corrie opgenomen. Op de trouwdag 17 augustus 1945 van vader Jan en Corrie begint het verhaal van het eigen gezin van moeder Corrie (op pagina 159).

Over het boek staat op de achterflap: "Alleen met velen" is het ontroerende levensverhaal van Cornelia Catharina Meeuwisse, geboren in 1921 in Hellevoetsluis. Vlak na de oorlog trouwde Cornelia, roepnaam Corrie, met Jan Mak. Ze kregen elf kinderen. Moeder Corrie vertelde altijd verhalen van vroeger, over haar jeugd voor de oorlog, en haar dochter Gerarda hoorde ze gefascineerd aan. Jaren geleden besloot ze een boek te schrijven over haar moeder". 

Tony van der Meulen (2001): Anders nog iets? De teloorgang van de middenstand.

Er is tijdens de 2e helft van de vorige eeuw veel teloor gegaan. Eén van die verloren gegane zaken is de middenstand. "Meer dan honderdduizend Nederlandse winkeliers hebben sinds 1960 hun zaak gesloten. Daarmee verdween ook de cultuur van de traditionele middenstand waardoor tienduizenden middenstandskinderen in de jaren en zestig zijn gevormd: altijd hard werken, de klant te vriend houden en dus niet publiekelijk een omstreden standpunt innemen".

"Anders nog iets? is het fascinerende verhaal van de strijd om het middenstandsbestaan. die in veel gevallen kansloos werd verloren".

Wiel Kusters (2012): In en onder het dorp. Mijnwerkersleven in Limburg.

Dit boek is geschreven in opdracht van stichting 'De koempel verhaalt'. Er zijn ook gedichten in opgenomen en het is rijk geïllustreerd met foto's. Het boek bestaat uit drie delen: Peilingen, Een wandeling en Naschrift. Gedeeltelijk autobiografisch over de familiegeschiedenis van de schrijver en de herinneringen uit zijn jeugd in Spekholzerheide: vroeger een zelfstandig dorp, later opgenomen in de gemeente Kerkrade.

Judith Uyterlinde (2010): De vrouw die zegt dat ze mijn moeder is. Een familiegeschiedenis.

 

In de familiegeschiedenis van Judith Uyterlinde lopen twee verhaallijnen door elkaar heen. Het verhaal van haarzelf om moeder te worden van een geadopteerd kind, verweven met het verhaal van haar familie. Dat blijkt een dramatische geschiedenis te zijn. Uit de stamboom van haar oma aan moederskant blijkt dat alle personen in de vernietigingskampen Sobidor en Auschwitz door de Nazi's zijn omgebracht, op één na die op andere wijze in 1945 is overleden.

De schrijfster besluit op onderzoek uit te gaan naar aanleiding van haar eigen adoptiewens. Ze gaat in gesprek met familieleden over hun verleden. "Uit hun verhalen doemt een wonderlijke parallel op: in de familie hebben kinderen al generaties lang hun moeder verloren. Ze worden opgevangen door grootouders en tantes tot er een nieuwe vrouw opdook die zich hun moeder noemde. Met de adoptie van haar kind blijkt Judith aan te sluiten bij een lange familietraditie".   

Nelleke Noordervliet (2005): Altijd roomboter.

Nelleke Noordervliet heeft het leven van haar overgrootmoeder in een boek verwoord. Het is geen roman, geen essay, geen biografie. In haar voorwoord zegt zij: "Ik heb het leven van mijn overgrootmoeder aan de vergetelheid willen ontrukken, en beschrijven niet zozeer wie zij 'nu eigenlijk was', maar 'wie zij geweest zou kunnen zijn' ". Een mengeling van non-fictie en fictie. Met de beperkte gegevens waarover zij beschikt heeft zij "haar leven en de achtergrond waartegen zich dat afspeelt gereconstrueerd". Een boeiend verhaal over een sterke vrouw, met een groot gezin (12 kinderen), waar ook armoe is geleden. "Maar hoe arm ze ook was, margarine heeft ze nooit op haar brood willen doen. Altijd roomboter".

 

Kees Kooman (2015): Boerenbloed. Melkquota, megastallen en het verdwenen idyllische platteland.

Aan de hand van de verhalen van verscheidene boeren wordt de ontwikkeling van het platteland beschreven. de gelukkige boer, de moderne boer, de ongeduldige boer, de biologische boer, de tegendraadse boer, en de ambitieuze boer. Allen boeren uit het Friese dorpje Ee, waar de schrijver ook woont. Verhalen over boeren en hoe die verschillend omgaan met de ontwikkelingen in de agrarische sector, de modernisering, de schaalvergroting, de toenemende regelgeving vanuit Brussel en vanuit Den Haag. De verhalen worden afgewisseld met beschouwingen over landbouwbeleid. 

Laura Starink (2013): Duitse wortels. Mijn familie, de oorlog en Silezië.

Het gebied Silezië behoorde tot 1918 bij het Duitse Keizerrijk, dat toen in het oosten grensde aan het Russische Keizerrijk en in het zuiden aan het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije. Na de 1e wereldoorlog vindt er een herschikking van de grenzen plaats. De keizerrijken verdwijnen, de nieuwe staten Polen, Tsjecho-Slowakije, Oostenrijk en Hongarije worden geschapen, waarbij in 1922 een gedeelte van Silezië tot Polen wordt toebedeeld en een klein gedeelte aan Tsjecho-Slowakije. Na de 2e wereldoorlog vindt er weer een herschikking plaats: de landsgrenzen schuiven op naar het westen. Een gedeelte van het 'oude' Polen wordt bij de Sovjet-Unie gevoegd, de Pools-Duitse grens wordt de z.g. Oder-Neisse grens, genoemd naar twee rivieren. Hiermee wordt Silezië aan Polen toebedeeld.

De familie van de schrijfster komt oorspronkelijk uit Silezië. De voertaal is voorheen Duits geweest, na de 2e wereldoorlog wordt de officiële taal Pools. Hoe komt Laura Starink aan haar Nederlandse naam. Bij het uitbreken van de 2e wereldoorlog bevond haar moeder zich in Zwitserland vanwege gezondheidsredenen. Daar heeft haar moeder de Nederlander Jan Starink ontmoet en zijn zij met elkaar getrouwd. Een terugkeer naar het onder communistisch bewind staande Polen was geen optie. Een boeiende geschiedenis.

Agnes Klitsie & Jeroen Hoogenboom (2008): Tijd van onschuld. Een Zaanse familiegeschiedenis.

 Als 15-jarige bevalt Agnes van een dochter die zij bij de geboorte moet afstaan. Agnes komt uit een traditioneel katholiek gezin van acht kinderen uit Koog aan de Zaan. De bevalling is in 1967 in het ziekenhuis. Haar kind komt wordt onder de hoede van de Raad voor Kinderbescherming gesteld, evenals Agnes zelf. Zij is immers ook nog minderjarig. Haar kind, een meisje, wordt toevertrouwd aan adoptieouders. Na 30 jaren vindt zij haar kind, die Lotte heet, en komen zij in contact met elkaar. 

Een schrijnend verhaal over een zogenaamde afstandsmoeder. Zeker in katholieke kring was het voorheen gebruikelijk dat kinderen van minderjarigen werden afgestaan ter adoptie. De moeders werden daartoe onder druk gezet. Een citaat van de website van FIOM: "In de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw was de norm: pas als je getrouwd bent krijg je kinderen. Werd je ongetrouwd zwanger dan was je een gevallen meisje, een schande voor de familie. Mogelijkheden om een zwangerschap te voorkomen of af te breken waren er niet: voorbehoedsmiddelen ontbraken veelal en abortus was illegaal".

Het boek is geschreven door Agnes samen met de freelance journalist Jeroen Hoogenboom.

Yvonne Kroonenberg (2011): De familieblues.

 

Geen familiegeschiedenis, geen roman, geen biografie, maar toch een boek met wetenswaardigheden over gezins- en familierelaties. Non-fictie en wel hier en daar autobiografisch.. Alle mogelijke posities en relaties in een gezin komen aan bod: moeders, vaders, dochters en zonen, schoondochters, schoonzoons, zussen, broers, oma's, opa's, ooms, tantes, schoonmoeders. Tot slot ook nog beschouwingen over tweelingen, familievetes en patiënten. Een vlot geschreven boek.

Ton van Reen (1990): Roomse meisjes.

 Het verhaal van Roomse mesjes wordt in deze roman verteld door een 15-jarige jongen en speelt zich af in het jaar 1956. Het decor wordt gevormd door een dorp in Noord-Limburg en in het Rooms-katholieke milieu zoals we dat kennen uit de Katholieke Illustratie. In de roman passeren een groot aantal fragmenten uit het Rijke Roomse Leven: zondagse kerkgang, processies, in de kerk de vrouwen links en de mannen rechts, de missie en de arme zwartjes, het gezag van pastoor en kapelaan.

Het verhaal is een autobiografische roman: de schrijver was in 1956 15 jaar oud; hij is opgegroeid in Helden-Panningen; hij is het derde kind uit een gezin met vijf kinderen; rooms-katholiek opgevoed; moeder was weduwe.

Rinus Spruit 2009): De rietdekker. Een familiegeschiedenis.

 

"O! 't ruisen van het ranke riet!

o wist ik toch uw droevig lied!

Wanneer de wind voorbij u voert

en buigend uwe halmen roert" (Guido Gezelle).

"De vader vertelt, zijn zoon schrijft het op. En blijft doorschrijven tot na zijn vaders dood. Rinus Spruit schetst met gevoel het harde bestaan van een rietdekkersfamilie in het begin van de vorige eeuw. Door keihard te werken strijdt deze familie tegen het schrikbeeld oud en arm te eindigen, want pensioen was er vroeger niet. Ze zijn zo met werken en overleven bezig, dat ze er niet aan toekomen zich af te vragen of ze gelukkig zijn". De zoon schrijft een prachtig portret van een vader en zijn zoon.