Annegreet van Bergen (2019): Een [ongewone] geschiedenis van doodgewone dingen.

 

"Alledaagse uitvindingen leiden soms tot grote veranderingen. Zo gaf de komst van de brommer Nederlanders meer vrijheid dan ooit, maakte de koelkast de melkman overbodig, konden doe-het-zelvers dankzij Black & Decker pas echt aan het klussen slaan en is ons menu veel gevarieerder sinds vers fruit het hele jaar door beschikbaar is".

Dit derde boek van Annegreet van Bergen sluit aan op de twee voorgaande titels. Zij schreef columns in Historisch Nieuwsblad over alledaagse zaken die soms een kleine revolutie veroorzaakten in de levens van mensen. In dit boek zijn haar columns gebundeld. Het thema blijft hetzelfde als in haar twee voorgaande boeken: de veranderingen in ons dagelijks leven van de 20e eeuw.

Annegreet van Bergen (2018): Het goede leven. Hoe Nederland in een halve eeuw steeds welvarender werd.

 

" Nederland is in korte tijd rijker geworden dan we ooit voor mogelijk hadden gehouden. Nieuwe wetenschappelijke inzichten en technische mogelijkheden zorgden ervoor dat de wereld letterlijk en figuurlijk werd opengebroken. Met bromfiets of auto kwamen we steeds verder van huis. Televisie bracht onbekende landen en volkeren de woonkamer binnen. De zondag veranderde van een rustdag in een dag om erop uit te trekken". 

Dit boek is een vervolg op Gouden jaren. De veranderingen in het dagelijks leven worden weer systematisch beschreven en geïllustreerd met vele foto's, wat het boek herkenbaar en aantrekkelijk maakt. De volgende hoofdstukken en paragrafen komen aan bod:

1 De wereld breekt open: - Met brommer en auto steeds verder van huis; - Afscheid van de buurtwinkel; -Betalen ging handje contantje; - Steeds meer vertier op de ooit zo saaie zondag; - Tijdens vakantie zwaaien naar landgenoten; - Radio bracht 'tienermuziek' uit Amerika; - Televisie: thuis de moord op Kennedy zien; - 'Spaghettivreters' en andere gastarbeiders; - Made in Japan en in andere verre landen; - Verandering van spijs.

2 Vóór de huidige overvloed: - Spelen zonder speelgoed; - Dure en duurzame kleren; - Jaren sparen voor een uitzet; - Weinig en vooral kort telefoneren; - Een klein plankje met boeken; - Slechts hier en daar een klok.

3 Zonder de kennis en kunde van nu: - Vanwege tuberculose jaren in een sanatorium; - Kamers stonden blauw van de rook; - Tandenpoetsen? Dat deden alleen deftige mensen.

4 Steeds minder ongelijk: - Dankzij de avondschool 'hogerop' komen; - De baas die baas is; - Vrouwen aan het aanrecht; - Ziekenfonds of particulier.

5 Uitgekomen dromen: - Al meer dan zeventig jaar leven in vrede; - Veilig kraanwater in elk huis; - Comfortabel wonen en elke dag onder de douche; - Niet meer geknecht door de was; - Tot slot.

Annegreet van Bergen (2014): Gouden jaren. Hoe ons dagelijks leven in een halve eeuw onvoorstelbaar is veranderd.

 

"Gouden jaren vertelt het verhaal van de ongekende naoorlogse groei die ons leven op alle fronten heeft veranderd. De wekelijkse teil werd een dagelijkse douche, het papieren loonzakje een digitale bankrekening en de boterham met tevredenheid een broodje gezond. Vertrouwde beroep verdwenen, nieuwe deden hun intrede. Wie had er in de jaren vijftig al gehoord van mondhygiëniste of activiteitenbegeleider? Gouden jaren staat vol van herkenbare anekdotes, scherpe observaties en schitterende foto's. Het laat zien hoe compleet anders ons leven er een halve eeuw geleden uitzag en dat we rijker zijn geworden dan we ooit voor mogelijk hadden gehouden".

Annegreet van Bergen (1954) is econoom en journalist. In een overzichtelijk betoog laat zij de enorme veranderingen van de naoorlogse periode zien. Voor velen van ons een boek van herkenning en voor anderen een bron van geschiedenis hoe het dagelijks leven van onze grootouders en ouders was. Het boek bestaat uit de volgende hoofdstukken, en de daarin opgenomen paragrafen:

1 Eerste levensbehoeften: - Eten; - Wonen; - Kleding.

2 Opleiding en opvoeding: - Onderwijs; - Kindertijd.

3 Communicatie en informatie: - Telefoon; - Nieuws en amusement; - Geldverkeer.

4 Mobiliteit: - Auto; - Fiets; - Viaducten en tunnels; - Vliegen; - Vakantie.

5 Gezondheid: - Eigen tanden en kiezen; - Geneeskunde; - Ouderenzorg.

6 Comfort en kwaliteit: - Wegwerpgemak; - Afval en hergebruik; - Betere waar voor je geld; - Fotograferen.

7 Werk en vrije tijd: - Adieu baan voor het leven; - Werkomstandigheden; - Kantoorwerk; - Vrije tijd voor iedereen.

Op al deze levensgebieden hebben zich grote veranderingen voorgedaan. Teveel om hier op te noemen. 

Sun Li (2016): De zoetzure smaak van dromen. Het familieverhaal achter en Chinees restaurant.

 

In 1980 komen de ouders van de schrijfster Sun Li naar Nederland. Zonder voldoende middelen van bestaan, met vijf kinderen. Maar zij weten van aanpakken; zij openen een Chinees restaurant in een klein dorp in Friesland. Het hele gezin wordt ingeschakeld om te helpen bij de werkzaamheden in en voor het restaurant. Als de ouders en de oudere kinderen beneden in de keuken of het restaurant werken, verblijven de twee kleinste kinderen in de bovenwoning. Totdat ook zij aan de beurt zijn om mee te helpen: in de keuken met het snijden van groenten en het vullen van zakjes met sambal; later in de bediening in het restaurant. Als ze opgroeien en naar de middelbare school gaan weten ze soms de wegen te ontdekken waarmee ze zich kunnen onttrekken aan het werk. 

De kinderen worden ook aangemoedigd om op school goed hun best te doen. Sun gaat na de middelbare school rechten studeren in Groningen. Zij kiest ervoor op kamer te gaan wonen zodat zij thuis niet meer iedere dag hoeft te werken, alleen in de weekenden nog. Omdat de kinderen gaan studeren kiezen zij uiteindelijk een andere loopbaan, zodat er geen opvolgers zijn voor de overname van het restaurant.

Het verhaal is ook een voorbeeld van een immigrantengezin dat zich (gedeeltelijk) aanpast aan de Nederlandse cultuur. En omgekeerd wordt in de Nederlandse cultuur "chinees halen" een normaliteit. Overal in het land worden chinees-indische restaurants geopend. Op het gebeid van opvoeding houden de ouders vast aan hun eigen opvattingen: zij verwachten van hun kinderen dat zij een partner kiezen die ook van Chinese afkomst is en dat de bruiloft overeenkomstig wordt gevierd. Ongehuwd samenwonen vindt stiekem plaats. Trouwen met een Hollandse man is ook uit den boze. Sun Li toont aan dat zij leert de wegen te bewandelen om ondanks de druk van haar thuismilieu toch haar eigen gang te gaan en haar eigen leven vorm te geven. Maar deden Nederlandse jongeren van de jaren zestig en zeventig niet hetzelfde ten opzichte van hun eigen ouders die bleven hangen in de waarden en normen van de jaren veertig en vijftig?

Het boek sluit als volgt af: "Mijn zussen zullen niet meer bijkomen van het lachen als ze lezen dat ik recepten heb opgenomen in dit boek". Sun Li was de jongste in het gezin. Uit ervaring kan ik meedelen dat de 'oudsten' in een groot gezin in de regel meer mee moeten helpen in het eigen bedrijf van de ouders dan de jongsten.