Wim Daniëls (2019): Het dorp. Een geschiedenis.

 

Een prachtig boek over dorpen, waarin vele aspecten van het dorpse leven aan bod komen. Boeren in het dorp, de dorpskerk, dorpscafé, dorpsfiguren, dorpsdokter, dorpsschool, dorpsondernemers, dorpsdrama's, dorpspolitiek, dorpskermis, dorpse tradities. Vlot geschreven en goed gedocumenteerd (helaas ontbreekt een bronnen overzicht) en gelardeerd met eigen ervaring en herinneringen. En nostalgisch zoals in het lied Het Dorp van Wim Sonneveld. Een heimwee naar 'de goede oude tijd'.

 

Lodewijk Brunt (1974): Stedeling op het platteland.

 

In de jaren 1974-1975 liep ik stage bij de Stichting SamenlevingsOpbouw Noordelijk Limburg (SSO-NL). Onderdeel van de stage was het meedoen bij cursussen 'discussie- en vergadertechniek' die werden gegeven aan (potentiële) leden van dorps- en wijkraden. Een problematiek die speelde, en niet alleen in Noordelijk Limburg, was de leefbaarheid van kleine kernen. Mijn belangstelling voor deze problematiek  is toen geboren. 

In 1974 is het boek van Lodewijk Brunt uitgegeven. De uitgave is een weergave van zijn promotie onderzoek over een dorp in de Alblasserwaard, waar hij ruim een jaar heeft gewoond en onderzoek deed. In zijn studie gebruikt Brunt de gefingeerde naam ‘Stroomkerken’. Het boek werd bij SSO-NL enthousiast ontvangen en aanbevolen voor al hun medewerk(st)ers.

Na drie inleidende hoofstukken wordt in hoofdstuk IV het theoretisch kader uiteengezet: verzuiling en pacificatie. Dit is ontleend aan de studie van de politicoloog Arend Lijphart (1968): Verzuiling, pacificatie en kentering in de Nederlandse politiek. Vervolgens komen enige kwesties in het dorp aan bod: klassenverhoudingen; dorpspolitiek en politieke partijen; nieuwkomers; het Groene Kruis; ontmoetingsruimte voor jongeren; de komst van een superkruidenier. En steeds speelt in al deze problemen de verhouding tussen nieuwkomers en autochtone bevolking een rol.