Tialda Hoogeveen (2014): Alstublieft mevrouw! Een geschiedenis van de Nederlandse dienstmeisjes.

 

Mijn moeder heeft in haar jong jaren als dienstbode gewerkt bij welgestelde families in de grote stad (Eindhoven). Vroeger vertelde zij daar verhalen over. Bij sommige gezinnen mocht zij bij de warme maaltijd aanschuiven bij het gezin; bij anderen moest ze genoegen nemen met wat er overbleef en dat ze in de keuken mocht eten. Ook mijn schoonmoeder heeft in haar jeugd gewerkt als dienstbode in een gezin. Boerendochters waren geliefd als dienstbode: die wisten van aanpakken, dat hadden ze van thuis meegekregen. De dienstbode (ook wel dienstmeisje genoemd) woonde in bij het gezin waar ze werkte. Veelal was er wel een (tochtig) zolderkamertje waar zij kon slapen. Zij was dus dag en nacht in het gezin beschikbaar voor huishoudelijke taken en soms ook belast met de opvoeding van de kinderen.

Het 'beroep' van dienstbode of dienstmeisje is in ons land een nagenoeg uitgestorven beroep. Tialda Hoogeveen heeft een geschiedenis geschreven van dienstbodes of dienstmeisjes in ons land. Zij beschrijft een zevental voorbeelden van vrouwen die vroeger 'in betrekking' waren. "Ze werkten vaak twaalf uur per dag in de welgestelde huishoudens van boeren, advocaten, middenstanders, artsen, burgemeesters en fabrieksdirecteuren". Zij "waren veel meer dan alleen kinderoppas en schoonmaakster. Ze kenden de familiegeheimen, waren vaak vertrouwenspersoon of stiekeme getuige van familiedrama's".