Wim Daniëls (2018): De MULO. De carrièreschool voor het 'gewone' volk.

 

Het schooltype MULO staat voor: Meer Uitgebreid Lager Onderwijs. In de ondertitel geeft Daniëls iets aan dat kenmerkend is voor het 'oude' systeem van scholen in ons land. Een systeem dat was gebaseerd op het systeem van sociale klassen, op ongelijkheid dus.

Van oudsher (vanaf de Middeleeuwen) kennen we het gymnasium of de Latijnse school. Vanaf de 19e eeuw (1863) worden andere vormen van onderwijs opgericht, waaronder de Hogere Burger School (HBS) en een paar jaar later de Middelbare Meisjes School (MMS), de Handelsschool, de Ambachtsschool, en de (M)ulo. Het Gymnasium, de HBS en de MMS waren bedoeld voor leerlingen afkomstig uit de hogere sociale klassen. Evenals de Mulo waren dit scholen voor algemeen vormend onderwijs. Aanvankelijk gaf alleen het gymnasium toegang tot de universiteit, later ook de HBS. Voor de leerlingen afkomstig uit de lagere sociale milieus (de werkende klasse) was er of geen onderwijs na de lagere school, of de Ambachtsschool waar men een vak kon leren. Later werd dit schooltype Lagere Technische School (LTS) genoemd. Met de Wet op het Voortgezet Onderwijs (WVO) uit 1968 werd het gehele onderwijssysteem na de lagere school geherstructureerd. Deze ontwikkeling wordt wel genoemd: 'Van elite onderwijs naar onderwijs voor velen'.

De MULO was inderdaad een vorm van onderwijs waardoor leerlingen uit lagere sociale klassen ('die goed konden leren') een weg konden vinden naar het beklimmen van 'de maatschappelijke ladder'. In mijn tijd gingen veel leerlingen na de MULO naar de MTS (Middelbaar Technische School) of  HTS (Hogere Technische School); voor deze laatste was wel een Mulo-B diploma vereist. Ook de kweekschool (thans: Pedagogische Academie voor het Basisonderwijs - Pabo) was geliefd voor een opleiding tot onderwijzer op de lagere school.

Evenals de MULO was in katholieke kring het klein seminarie een weg om hoger op te komen. Dit schooltype was bedoeld om door te stromen naar het groot seminarie om hun priesteropleiding te voltooien. Maar veel van mijn generatiegenoten kozen ervoor dat het priesterschap toch niet hun 'roeping' was. Omdat het klein seminarie een gymnasiale opleiding bood, gaf dat toegang tot de universitaire opleidingen. Ook dat bleek een weg voor personen van eenvoudige komaf om hogerop te komen.

Na het behalen van mijn MULO diploma's (Mulo-A, Mulo-B en Middenstanddiploma) heb ik mijn schoolloopbaan voortgezet op de HBS.